25 08 2011

Yaşar KEMAL-İnce Memed 1 (S. 326-350)

bir gürültüdür doldurdu. Köpekler havlıyor, horozlar ötüşüyorlar, tavuklar bütün telaşlarıy-la oradan oraya kaçışıyorlardı. Çocuklar ağlaşıyorlardı. Ahırda eşekler anırıyor, atlar kişniyordu. Değirmenoluk köyü, Değir-menoluk oldu olalı böyle gürültüyü hiçbir zaman duymamıştır.
Az sonra köy, toz dumana karıştı. Köyün üstünü büyük bir toz bulutu kapladı.
Sonra birden köyün ortasından sevinç çığlıkları gelmeye başladı.
Davul zurna başladı. Türküler başladı.
"Bizim İnce Memedimiz."
"Bizim İnce Memedimiz."
"Onun böyle bir adam olacağı çocukluğundan belliydi zaten."
"Belliydi."
"Öküzler de bizim."
"Herkes ektiği tarlayı, istediği gibi ekecek. Üçte ikisini vermek yok gayri."
"Aç kalmak yok gayri, kış ortasında."
325
"İt gibi yalvarmak yok."
"Bizim İnce Memedimiz."
"İnekleri satmak yok."
"Zulüm yok."
"Herkes istediği yere gider."
"Herkes evine misafir bile alır."
"Dilediği..."
"Herkes kendi başına buyruk."
"Bizim İnce Memedimiz."
"Çatır da çatır."
"Çukurova korkusundan tir tir titriyor."
"Bizim İnce Memedimiz."
"Çatır da çatır."
"Hatçe hapisten çıkacak."
"Beş köy bir düğün kuracak."
"Bizim İnce Memedimiz."
"Memedin düğününü beş köy yapacak."
İki gün, iki gece davullar zurnalar durmadan çaldı. Öteki dört köy şenlik içindeydi. Koygun koygun davul sesleri geliyordu oralardan da. Geceleri bütün Dikenlidüzü ışık içinde kalıyordu. Çılgın bir neşe taşa toprağa, suya, ağaca işliyordu.
Beş köyün ileri gelenleri Durmuş Alinin evinde, Memedin yanındaydı. Bazan şüpheyle, bazan korkuyla, bazan minnetle, bazan da sevgiyle Memede bakıyorlardı.
İkinci günün akşamı Memed onlara bir öneride bulundu:
"Ağalar," dedi, "emmiler, kiminiz çift koştu şimdi, kiminiz de koştu koşacak. Sizden bir dileğim var."
Hep bir ağızdan:
"Dileğin baş üstüne İnce Memedimiz," dediler. Memed, sözünü sürdürdü:
"Tarlayı sürmeden önce çakırdikenini yakmayı neden akıl etmediniz?"
Birkaç kişi: ^ *•
"Düşünmedik."
"Yaktıktan sonra sürmek daha iyi olmaz mı?" ,
"Olur," diye karşılık verdiler.
326
Memed, ağır ağır ayağa kalktı. Bütün başlar da onunla birlikte yukarı kalktı.
"Çakırdikenliğe ateş vereceğiz. Ondan sonradır ki çift koşulacak."
Tüfeğini, fişeklerini tekmil kuşanıp dışarıya çıktı. Arkasından köylüler de çıktılar.
Kel Mistik:
"Çakırdikenliğe," diye bağırdı. "Davul zurna çakırdikenli-ğe..."
Durmuş Ali:
"Öküzlerin ayaklarını, çiftçilerin ayaklarını çakırdikeni kapmayacak gayri."
Memed, ağır, temkinli, köyün dışına doğru yürüyordu. Başı dimdik, gözleri yarı kapalıydı. Arkasından Cabbar, onun arkasından da köylüler geliyordu. Kadınlar, çocuklar onu görmeye damların başına çıkmışlardı. Davul zurna da susmuştu. Ortalıkta çık yoktu.
Köyü çıktılar. Çakırdikenliğin içine daldılar. Güz yelleri efil efil dağlardan Dikenlidüzüne iniyordu. İnce Memed, ortada durdu. Öylece durdu kaldı. Köylüler onun küçük bir kımıldanışını bekliyorlardı. Memed başını arkaya çevirdi. Arkasındaki köylüler bir şey bekliyorlardı. Ondan bir kıpırtı.
Önünde, sütbeyaz olmuş çakırdikenlik uzanıyordu. Dikenlidüzüne kar yağmış gibi, sütbeyaz. Çıtırtılar geliyordu. Dikenlerin bedenlerine yapışmış, o küçücük sümüklüböcekler, dikenlerin dallarını, bedenlerini toprağa doğru eğiyorlardı.
"Cabbar!" diye çok hafif seslendi.
Cabbar çakırdikenleri yararak yanına geldi:
"Söyle kardaş."
Memed:
"Ben çift sürerken de, çakırdikenliğe ateş verip, öyle çift koşsalardı, ne olurdu yani?"
Cabbar gülümsedi.
Bu sırada, arkadaki kalabalık karıştı. Birkaç kişi çakırdikenleri biçip ortaya yığmaya başladı. Buna ötekiler de katıldılar. Az sonra, çakırdikeninden büyük bir öbek meydana geldi.
327
Küçük bir tepe kadar. Öbek gittikçe büyüyordu. Ortaya atılan Durmuş Ali:
"Yeterin," diye heyecanla bağırdı. Cebinden bir parça çıra çıkardı yaktı. Kurumuş çakırdikeni öbeğine soktu. Öbek yavaştan tutuştu. Sonra, bütün öbek yalımlar arasında kaldı. Yalımlar esen yelle savruluyordu. Köylüler yalımları savrulan öbeğin uzağına çekildiler, yarım halka oldular. Bakmaya başladılar. Ateş öbekten düzlüğe atladı. Türküler, bağrışmalar, coşkun bir sevinç düzlüğe yayıldı. Ateşle birlikte dolanmaya başladı. Halaylar çekiliyor, oyunlar oynanıyordu. Cabbar havaya ateş ediyordu.
Memed, gün batıncaya kadar susup çakırdikenliğin içinde bekledi.
Rüzgar büyük bir yığın halindeki ateşi önüne katmış doludizgin, ovada ha babam döndürüyordu. Ateş yığınının geçtiği yerler kapkara kömüre kesiyordu. Ateş güneşle birlikte günba-tıya doğru uçuyordu. Yanan çakırdikeninden çığlıklar geliyordu. Ateşin önünde kuş gibi ötüyordu dikenlik.
Gene aynı ağırlıkla Memed, köye doğru yürüdü. Yeşilli, kırmızılı, mavili, renk renk giyinmiş kadınlar, çocuklar, çakırdi-kenliğe toplanmış eğleniyorlardı. Onlar da Memedin arkasından köye yürüdüler.
O gece sabaha kadar, bütün gece ateş Dikenlidüzünde Kı-nalıtepeden Yıldıztepesine, suyun gözünden Kabaağaca, öteki köylere, ta aşağılara, Çürükçmara kadar dolandı durdu. Koca bir aydınlık düzlüğü yalıyordu. Sonra Alidağın tepesinde bir top ateş gözüktü. Kocaman bir top ateş. Kuyrukyıldızı gibi dönen, kıvılcımlar saçan bir top ateş... Alidağın tepesi gün vurmuş gibi ağarıverdi. Apaydınlık. Köylüler bu işe şaştılar. Memed de şaştı. Orada, Alidağın tepesinde ilk olarak bir ateş görüyorlardı.
Bu sırada, Hatçenin üstüne tanıklık edenlerin yedisi de gelip Memedin karşısında durdular. Konuşmadılar.
Memed: " *"
"Söylen," dedi.
"Biz ettik..." dediler.
Memed anladı:
328
"Oldu."
"Zorlan İnce Memedimiz."
Memed:
"Biliyorum."
Gözleri yaşarmış yedi kişi boyunları bükük, önünden sessizce çekildiler.
Gene sabaha kadar sevinçten, heyecandan, kederden, Memedin gözüne uyku girmedi. Keder Hatçenin kederiydi.
Değirmenoluk köyünün üstüne geniş, apaydınlık, taze, tertemiz, tüy gibi yeyni, ak bir gün açıldı. Değirmenoluk, pırıl pırıl bir düşün içindeydi. Ağaçlar, bir aydınlık içinde dönüyorlardı. Çakırdikeni daha yanıyordu. Ak ova, baştan ayağa karaya kesmişti.
"Yoldan Topal Ali geliyor," diye bir haber geldi. Memed, merakla bekledi. Topal Ali, topal ayağını yorgun yorgun sürükleyerek geldi, dikildi.
Memed gülümseyerek:
"Gel Ali Ağa, gel!" diye yanına yaklaştı, elini tuttu. Sevgiyle elinin üstünü okşadı.
Terlemişti. Kesik kesik soluyordu. Konuşmadı. Öyle yan yana kaldılar. Teri soğudu. Yüzü soluk, sapsarı, kırış kırıştı. Birkaç gün içinde belki on beş yıllık yaşlanmıştı.
Memed dayanamadı:
"Neden böylesin bre Ali Ağa?" diye sordu. "Çok durgunsun."
Topal Ali bitkin:
"Hiç sorma."
Memed, bu "hiç sorma" nın altında bir şeyler olduğunu sezdi. Öyle bezgin, öyle dertli, öyle içten içe bir öfkeyle söyledi ki...
Memedin kocaman gözleri biraz daha kocamanlaşarak:
"Bir kötü haber, bir şey mi var?" diye sordu.
Ali, biraz daha solarak, elleri titreyerek:
"Hiç sorma," dedi. "Hiç sorma."
Beni korkutma Ali Ağa!"
Ali:
"Olan oldu. Benim yüreğime iniyordu," diye inledi.
329
Memed, ona doğru uzanarak:
"Söyle!"
Ali:
"Gavur dinli..." dedi. "O..."
Memed:
"Eeee?"
Ali:
"Kurtulmuş!"
Memed:
"Neee!"
Yıldırım çarpmış gibi oldu. Sallandı. Gözleri karardı. Sonra kaskatı kesilip kaldı.
Ali:
"Ben onunla konuştum. Şimdi kasabada ev tuttu. Oraya yerleşecek. Beni de gönderdi."
Cabbar Memedin bu halini görünce korktu:
"Aldırma Memed kardaş," diye onu teselliye çalıştı. Elimizden kurtuluş yok. Kurtulamaz. Bugün değilse yarın..."
Durmuş Alinin karısı bir çığlık attı. Damın karanlığına gitti. Dövünmeye başladı:
"Vay dertli başım vay! Bu da mı geliciydi başıma! Vay vay! Vay vay vay!"
Cabbar:
"Ne dövünüp duruyorsun bre teyze? Nasıl olsa, o bir daha bu köye ayak basamayacak. Tarlalar sizin, öküzler de. Biz sağ oldukça..."
"Vay vay! Vay vay vay!"
Az sonra işi bütün köy duydu. Bunun üstüne köyün sokaklarında hiçbir insan kalmadı. Evlere çekildiler. Gürültü birdenbire durdu. Köy ıpıssız oldu. köpekler havlamayı, horozlar ötmeyi kestiler. Sanki köyde bir tek canlı bile yoktu. Biraz önceki büyük gürültü, büyük sevinçle birlikte sanki bütün köy, bütün canlısıyla başını almış başka bir diyara göç etmişti. Siniler sinek kalmamıştı.
Bu sessizlik aynı minval üzere, ta ikindine kadar sürdü. Durmuş Ali çökmüş, başını ihtiyar omuzlan arasına gömmüştü. Kadının da avurdu avurduna geçmiş, bir köşeciğe büzül-
330
müşrü. Memed başını tüfeğine dayayıp oturmuştu. Düşünüyordu. Alnı kırışık içinde kalmıştı.
İkindine doğru köyde hafif bir canlılık görüldü. Önce bir horoz gübreliğin üstüne çıktı, kanatlarını çırparak öttü. Horozun yeşil, kırmızı, mor tüyleri yağlı yağlı ışıldıyordu. Sonra köpekler havlamaya başladı. Arkasından insanlar da evlerinden çıktılar. Oraya buraya birikişmeye başladılar. Bir homurtu boydan boya köyü dolandı:
"Adam olmuş da..."
"Adam olmuş da dağın İnce Memedi."
"Sefil İbrahimin oğlu."
"Adam olmuş da Abdi Ağamızın tarlasını dağıtıyor."
"Boyuna bak, boyuna şunun."
"Gören yedi yaşında çocuk sanır."
"Sümsük."
"Tüfeği bile götüremiyor."
"Eşkıya olmuş da..."
"Eşkıya olmuş da köy yakıyor."
"Eşkıya olmuş da babasının malı gibi..."
"Babasının malı gibi bizim Ağamızın tarlasını, öküzlerini dağıtı veriyor."
"Adam olmuş da..."
"Ağamızın kapısında yallanırdı it gibi."
"Daha düne kadar."
"Sefil İbrahimin savsak oğlu..."
"Çalımından da yanından geçilmez."
"Savsak domuz."
"Elin kızı da onun yüzünden çürür."
"Çürür mapusanelerde..."
"Hatçe çürür."
"Bak hele bak!"
"Çakırdikenliği de yaktırdı! Çift sürenlerin ayaklarını diken yemesin!"
"İncinmesinler!"
"Bak hele bak!"
"Gelmiş köye, Abdiyi öldürdüm deyi kabanr."
"Ağamızı..."
331
"Ağamız onun gibi yüz tane iti bir kurşuna dizer."
"Bizim Ağamız."
Sonra büyük bir kalabalık halinde köylü, Abdi ağanın avlusuna doldu. Abdi Ağanın karılarını, çocuklarını kutladılar.
Homurtu, gece yarısına kadar sürdü. Köyün yarısından çoğu Memedi tutuyordu. Abdi Ağanın ölmemesine yanıyorlardı. Onlar, evlerinden dışarı çıkmamışlardı. Durmuş Ali ölü gibiydi. Durmuş Alinin karısı hastalanmış, yatağa düşmüştü. Ağzını bıçaklar açmıyordu. Memedin de ağzını bıçaklar açmıyordu. Yalnız Cabbar ortaya düşmüş, ha bire konuşuyordu, köylüleri kandırmaya çalışıyordu.
"Abdi Ağa bu köye bir daha ayak basamaz. Onun için korkmayın. Yakında nasıl olsa ölecek. Mutlak ölecek. Vallahi de ölecek, billahi de ölecek. Ölecek. Böyle olmayın. Ölecek dedim, ölecek."
Kimse dinlemiyordu.
Daha gün doğmadan Durmuş Alinin evinden çıktılar. Memed başını yerden kaldıramıyordu. Başı göğsüne, cansızcasına sarkmıştı. Düşecekmiş gibi. Cabbar da yanında aynı sessizlikle ağır ağır yürüyordu. Köyü çıkarken bir iki köpek onlara ürdü. Memed duymadı bile. Cabbar köpekleri taşladı.
Çakırdikenlik yanıp bitmişti. Yarılmış toprak kapkara küllerle örtülüydü. Memed, ovanın ortasında dikildi kaldı. Cabbar da ona bir şey söylemeye cesaret edemedi. Bekledi bekledi. Memed yürümedi. O da vardı bir taşın üstüne, tüfeğini kucağına alıp oturdu. Gün doğdu. Memed, daha dimdikti. Kıpırdamıyordu. Gölgesi köyün üstüne doğru uzamıştı. Gün kuşluk oldu, Memed gene kıpırdamadı. Cabbar artık dayanamadı, vardı Memedi dürttü:
"Ne oldun bre Memed kardaş," diye sordu. Memed birden ayıktı. Gözlerini uykudan uyanırcasına kırpıştırdı.
Cabbar:
"Aldırma Memed kardaşım," dedi. "İnsanoğlu çiğ süt em-miştir. Onu da nasıl olsa..." Memed, dişlerini sıkarak: "Nasıl olsa..." diye bıçak gibi keskin söyledi. Sonra, uçsuz bucaksız yanmış ovanın ötelerine baktı.
332
Mersinlerin koyu yeşilleri, insana koyu, sarhoş edici, ama delicesine sarhoş edici bir içkiyi anımsatır. Sülemiş tepesi sırtları yerde göceklenmiş, pençe pençe toprağa yapışmış mersinlerle doludur. Keçi yollarından geçenler keskin, ağır bir koku duyarlar. Koku ağırlık, tembellik verir.
Sülemiş tepesinin alt yanı düzlüktür. Bir tane ufacık taş bile bulunmaz. Kum gibi ince, yumuşak toprağı vardır. Buraya bir uçtan bir uca nar ekilmiştir. Kimse bilmez ne zaman ekilmiştir. Al çiçekler açarlar. Buraya Narlı Bahçe derler. Al çiçeklerden bir örtüyle örtünür. Çiçeklere arılar çokuşur.
Narlı bahçenin alt yanından Savrun çayı akar. Savrun çayı yukarılarda, yani Toroslarda, oluktan akarcasına fışkırır. Ufacıktır. Burada durgundur. Ovaya bir göl gibi yayılmıştır. Ayak bileklerine kadar bile çıkmaz. Cipil cipil... Yayılan su, ortasında birçok irili ufaklı adacıklar bırakmıştır. Milli, kumlu adacıklar... Bu adacıkların çoğu büklüktür... Bükler sıktır. Duvar gibi... Adacıkların bir kısmı da yarı çıplaktır. Üzerlerinde ılık ılık kokan hayıt, bir de iğneyapraklı, mor gövdeli ılgın bulunur. Yalnız yalnız salınır dururlar. Su kıyılarında ağın ağaçlan da kocaman, pembe çiçeklerini açarlar.
Yıllardan beridir, en büyük adalardan biri olan Bostancık adasına kavun karpuz ekilir. Burayı Kürt Memo büyük tarlaları olan bir ağadan kiraya almıştır. Çukurovanın en iri kavunları, karpuzları Memonun Bostancığmda yetişir.
Bostanın bekçisi Horalidir. Yıllardır Bostancık adasının ka-
333
vunlarını, karpuzlarını bekler. Çardağın dört bir yanı karpuz kabuklarıyla dolar. Kabukların üstü arı oğul verir gibidir. O kadar çoktur ki arılar, kabuklar üzerine konan arıdan gözükmez olur. Arılar da türlü türlüdür, balarıları, kara arılar, boncuklu arılar. Arıların rengi, parlayıp, güneşte yeşile döner. Çardağın yöresinin böyle kabuklarla dolu olması, Horalinin cömert gönüllü olduğunu gösterir. Çok cömert bir adamdı. Bostancığa kim gelse kavun, karpuz ikram ederdi. Bostancığa uğrayan kavun karpuz yemeden geri dönemezdi.
Bu Horali nereden gelmişti, belli değildi. Bostancığa yakışıyordu. Ilgınlar nasıl yadırgamadan Bostancıkta duruyorsa, Horali de öyle duruyordu.
Horali Bostancığı sever miydi sevmez miydi belli değildi. Hiç de belli etmezdi. Bostancıkta biten ılgın sever mi sevmez mi yerini, belli değildir. Horali de öyle.
Bostancıktan geçimini iyiden iyiye sağlardı. Geçimden gayri, hoş tarafları da vardı Bostancığm. Yaz geceleri sıcaktan terlerken, onun çadırının altından küçük çığıltılarla Savrun çayı akardı. Ay ışığında çakıltaşları parlardı.
Bir bahar günü de bostan dikmeye geldiler Bostancığa. Ne görsünler! Bostancık yerinde yok. Yerinden su akıyor. Seller almış götürmüş Bostancığı. Bundan sonra Horali bir iki yıl ortadan kayboldu... O zamanlar eşkıyalık moda gibi bir şeydi. Önüne gelen, karısına kızan, bir tüfek bulup dağa çıkıyordu. Sonra birdenbire duyuldu ki, Horali eşkıyalara karışmış! Duyanın parmağı ağzında kaldı. İşte bu Horali, o Horalidir.
Horali, İnce Memedi tuzağa düşürmek için fellik fellik arıyordu. Ama bir şeyden rahatsız. Yüreğinin gizlisinde bir sızı var. Sebebini bilmiyor.
Önce Değirmenoluklulardan sordu. "Mekanı Alidağı," dediler. Horali birkaç gün Alidağmda dolandı durdu. Bulamadı. Deliye döndü. Dikenliğin düzünden yukarılara, Mazılığın düzüne çıktı. Gene bulamadı. Kime, hangi köylüye sorduysa, önce alık alık yüzüne bakıyorlar, sonra:
"İnce Memed mi?" diye soruyorlardı. "İnce Memed mi? Biz onu ne gördük, ne de biliriz."
334
İnce Memedin adını duymadık, ona sevgi bağlamadık insan kalmamıştı dağ köylüklerinde. O sebepten yerini bilseler bile, kimse haber vermiyordu. Vermezler de. Bu, ta eskiden beri gelenekti. Sevilen eşkıyanın yerini hiçbir kimse kolay kolay bulamazdı.
Ama Horali umudunu kesmedi. O dağ senin, bu dağ benim. Ara babam ara! Sonraları bir de usul bulmuştu. Önüne gelene:
"Ben İnce Memedin çetesindenim," diyordu. "İnce Memedin... Köy yandıktan sonra yitirdim onları..."
Bu usul yavaş yavaş söktü. Horali Memedin asıl yerini öğrendi. Memed Savrun köyündeydi. Orayı yurt edinmişti.
Bazı bazı köyde kalıyor, orada geceliyordu. Bazı da Savrun gözünün çamlıklarında...
Savrun gözü küçük küçük eşkıyalar, soyguncularla doluydu. Onlara hiç karışmıyordu. Karışmadığı gibi, hiçbiriyle de konuşmuyordu. Böyle davranması, ona karşı eşkıyaların kinini, hasedini çoğaltıyordu. Gene bu yüzdendir ki, ondan korkuyorlardı. Savrun gözünde İnce Memed karanlık bir korku gibi dolanıyordu.
Köyde yatmadığı geceler, büyük çamlardan birinin dalını yatak etmişti. Orada yatardı. Cabbar aşağıda nöbet beklerdi. Nöbet sırası ona gelince, gene yerinden inmeden tüfeğini kucağına alır orada otururdu. Cabbarsa, bir türlü ağacın başına çıkmazdı. Memed, orasını ev gibi düzenler, içini yumuşacık yapardı. Cabbara, "gel gör," derdi. Cabbar gitmezdi. Gitmezdi ama, yukarısını da merak ederdi.
Horaliyi ulu çamın dibine, Memede yataklık eden bir köylü getirdi.
Cabbar onu görünce sevindi. Boynuna sarıldı:
"O yaradan kurtulduğuna bir sevindim ki Horali," dedi. "Bir sevindim ki... Şimdi neredesin?"
Memed de çamdan, alelacele aşağıya indi:
"Hoş geldin Horali kardaş," dedi, "seni çok merak ettik."
Bu kadar sevgi karşısında Horali afallayıp kalmıştı.
"Hiç," dedi, ne dediğini bilmeyerek. "Hiç!" Sonradan kendini toparlayabildi.
335
"Kalaycı çetesindeyim şimdi. Deli Durdu öldürüldükten sonra, oraya geçtim. Gezip duruyoruz işte. Nolacak. Öyle işte. Böyle yazmış yazan. Yazgı..."
Cabbar gülerek:
"Ne o bre Horali? Çok dertli görünüyorsun. Bu ne hal?"
Horali içini çekerek:
"Hiç sorma," dedi.
Ağaçlara bellerini verdiler, oturdular. Horali:
"Recep Çavuş nerde?" diye, gözleriyle dört bir yanı araştırarak sordu.
Cabbar:
"Sizlere ömür. Gitti," diye karşılık verdi. "O yara götürdü
onu."
Horali:
"Vaaaay Recep Çavuş," diye acındı. "İşte bu dünya böyle!"
Cabbar:
"Yalan dünya," dedi, kızdı. "Yalan dünya. Sonun kara toprak."
Memed dalgındı. Ayıktı:
"Deli Durdu işini duyduk ama, bir de sen anlatsana. Sen içindeydin."
Horali:
"Hiç sorma Memed kardaş. Onu hiç sorma," diye inledi. "Yazık oldu fidan gibi delikanlılara. Çok yazık."
Cabbar:
"De anlat şunu Horali," dedi. "Sabırsızlandırma adamı."
Horali:
"Sizden ayrıldıktan sonra, Deli Durdu işi azıttıkça azıttı. Bu sefer köylerden kadın da kaçırmaya başladık. Kaçırıp dağlarda oynatıyorduk."
Cabbar:
"Bir eşkıya ne zaman bunu yapmışsa boku yemiştir. Kurtuluş yok."
Horali:
"Bir bu olsa, al da çiçek diye başına sok. Bir bu olsa..."
Cabbar:
"Daha da ne?"
336
Cabbarın hayreti gittikçe artıyordu.
Horali:
"Köyleri vergiye bağladı. Her köyden, her ev az çok ona bir vergi verecek. Zenginliğine, fakirliğine göre..."
Cabbar:
"Daha da ne!"
Horali:
"Daha var," dedi.
Cabbar:
"Ne var?" diye gözleri kocaman kocaman açılarak sordu.
Horali:
"Deveboynunun geçidinin üst yanma otururdu, oradan ne kadar canlı geçerse hayvanların sağ ön bacağını, insanlann sağ kollarını vururdu."
Cabbar:
"Tam çıldırmış..."
Horali:
"Sağ kolundan vurup da çolak koyduğu insan sayısı yüzü geçti. Bir kısmı da öldü."
Cabbar:
"Çok kötü. Sonra?"
"Sonrası... kardaşıma söyleyim. Bir gün Aksöğüt köyüne girdik. Evlerden karıları çıkarttık. Getirttik meydanlığa. Hepsini. Kocakarıları bile. Kardaşıma söyleyim. Oynattık. Fıkaracık-lar, koyun gibi biribirlerine sokulmuşlar, titreşiyorlardı. Korkularından bazıları bir iki göbek atıp, sonra kalabalığa kaçıp yumuluyordu. Ondan sonra da Deli Durdu köylünün anasına avradına sövüyordu. Boyuna sövüyordu. Erkekler evlerine kapanmışlar dışarı bile çıkamıyorlardı. Bir baktık, nasıl oldu nasıl olmadı, şimdi bile toparlayamıyorum. Ortalığı bir toz duman örttü. Toz duman içinde kaldık. Deli Durdu da yitti gitti. Ben bir damın üstünde buldum kendimi... Tüfeğim de yoktu yanımda. Bir yarım saat, ortalık toz duman içinde kaldı. Sonra açıldı. Kalabalık kaynaşıyordu ortada. Yorgun, ölü gibi bir kalabalık... Ben damdan indim. Korkumdan tir tir titriyordum. Neden damdan indim? Ben de farkında değildim. Daha da farkında değilim. Neden indim ola? Orada durdum, seyrettim kala-
337
balığı. Kalabalık yavaş yavaş dağıldı. Kimse beni görmedi. Belki gördüler de aldırmadılar. Mecalleri kalmamıştı. Meydana baktım, meydanda hiç kimse yoktu. Ölü mölü yoktu. Un ufak etmişlerdi Deli Durduyu, öteki eşkıyaları. Tozun içinde birkaç tüfek kundağı gördüm. Bir de Deli Durdunun çizmesinin tekini... Başka hiçbir şey görmedim... İşte böyle... Aklım başıma gelince kaçtım oradan."
Cabbar:
"Demek böyle ha?" dedi. "Demek?.. Hiç böyle anlatmamışlardı."
Memed:
"Olacağı buydu. O da bunu bekliyordu zaten. Biliyordu onu. Öyle olacağını, başına böyle bir işin geleceğini biliyordu. Kendisini o yüzden kapıp koyuvermişti."
Cabbar:
"Senin Kalaycı da onun bir başka türlüsü... O da..."
Horali:
"O Deli Durdu gibi değil," dedi. "Korkak, puşt, iki yüzlü bir adam. O kolay kolay yakayı ele vermez."
Cabbar:
"Sana kardaş öğüdü benden, o da eninde sonunda gidecek. Onun da akıbeti akıbet değil... Sen ondan ırak ol arkadaş. Çok beladan geri kalırsın. Sana yanarım."
Memed, hiç söze karışmıyor gibiydi. Onları dinlemiyor gibiydi de. Döndü:
"Horali! Sana yanarım," dedi.
Sonra Horalinin elini tuttu:
"Peki, neden? Ne için arayıp buldun bizi? Bir şey mi, bir haber mi var?"
"Sizi Kalaycı davet etti. Görüşmek istiyor. Çok merak etmiş İnce Memedi. Görmek istiyor. Benden sordu. Tanırım, dedim. Arkadaşımdır, dedim. Seni övdüm. Kardaşımdır, dedim. Giderim bulurum, alır gelirim, dedim. Sizi çok aradım."
Memedle Cabbar, "bunun altında bir şeyler var," der gibisine biribirlerini süzdüler.
"Yaa?" dedi Memed. "Demek böyle?" Horali:
338
"Böyle," dedi kekeleyerek.
Cabbar:
"Demek bizi çok aradın?"
Horali:
"Çoook."
Cabbar:
"Kalaycı bizi ne yapacakmış?"
Horali:
"Ben Memed kardaşı çok övdüm de... Git de bul getir, dedi. Madem bu kadar övdün."
Memed:
"Çok iyi ettin Horali kardaş," dedi. "Sağ ol."
Cabbar ona kızgın kızgın baktı.
Memed:
"Gidelim," dedi. "Ben de görmek istiyordum zaten onu. Hemen gidelim. Nerede bekleyecek bizi?"
Horali:
"Konurdağda..."
Memed:
"Olur. Onun davetini kabul etmeyeyim de kiminkini edeyim?"
Cabbar iyice şaşırdı.
Memed:
"Kalaycı davet eder de..."
Horali:
"Çok övdüm."
Cabbar, Horaliyi getiren adamı bir yana çekip sordu:
"Seni nasıl buldu, bu eşkıya?"
Adam:
"Önüne gelene soruyormuş. Bana getirdiler. Ben, dedi, İnce Memedin çetesindenim. Beni götür oraya. Ayrıldık, dedi. Bir daha da buluşamadık. Beni götür. Ben de aldım getirdim. Çok yalvardı."
Cabbar:
"Anlaşıldı," dedi. "Sen git gayri."
Konurdağı bulundukları yere çok uzaktı. Bir günlük yoldan bile fazla.
339
Adam giderken, geri dönüp dönüp bakıyordu.
Memed:
"Hüseyin kardaş," diye arkasından bağırdı. "Birkaç güne kadar geri döneriz. Sağlıcakla kal. Arkadaşı getirdiğin için sağ ol."
Adam:
"Güle güle," dedi.
Öğleye doğru Sıyrmgacı buldular. Karanlık kavuşurken de Keşiş suyunu tuttular. Orada bir köyden ekmek alıp yediler. Bir iki saat dinlendikten sonra, gene yola düştüler. Gün ışırken Ak-kaledeydiler. Yosunlu bir pınardan su içtiler. Her zaman Memed önde, Horali ortada, Cabbar arkada yürüyordu. Akkalenin üstündeki ak topraklı tepeye çıktılar. Orada uyuyacaklardı. Nedense tepeyi çıkarlarken Horali çok gerilerde kalmıştı. Cabbar bundan faydalandı:
"Memed," dedi, "Memed kardaş biliyor musun?"
Memed:
"Biliyorum," diyerek gülümsedi.
Cabbar kabına sığamayarak:
"Neden gidiyoruz öyleyse?"
Memed:
"Anlamadın mı, kardaş?" diye sordu. "Beni tuzağa düşürmek için arkamsıra adam çıkarmış. Beni tanıyan birini... Beni davet ediyor. Gitmesem olur mu? Korktu da gelemedi der. Aklınca bana tuzak kurmuş..."
Cabbar:
"Tuzağa bile bile düşüyoruz öyleyse. Onlar on kişi kadar varlar."
Memed: 'Yüz kişi olsalar da başka çare yok."
Cabbar:
"Horaliyi öldürelim öyleyse..."
Memed:
"Olmaz. Kalaycıyı görmeliyim. Ne çeşit bir adammış görmeliyim."
Cabbar:
"Görelim ama... Görelim haydi nolacaksa..."
340
Memed:
"Baksana Horalinin yüzüne. Dakkadan dakkaya değişiyor. Yüz, pişman bir adam yüzü... Ettiğinden pişman... Bana öyle geliyor ki birden boşanıverip her şeyi söyleyiverecek. Baksana, bir kerecik olsun, gözümüzün içine bakabiliyor mu? Kalaycının yanına gitmememiz için belki de yüreğinden boyuna dualar ediyordur. Gelsin de bak gözlerine..."
Bu sırada Horali yetişti. Onlar da sözü yarıda bıraktılar.
Memed:
"Eeee Horali," diye omuzunu okşadı. "Demek böyle?"
Horali dudakları titreyerek:
"Yaa, böyle," diye karşılık verdi.
Tepenin üstünde ulu birkaç ceviz ağacı vardı. Onların duldasına geldiler.
Cabbar:
"Siz yatın uyuyun," dedi. "Nöbeti ben beklerim."
Yattılar, uyudular.
Nöbetleşe uyudular, uyandılar. Uyandıklarında vakit akşama yaklaşıyordu. Akkaleden, Andırınm doğusuna saptılar. Kayalıktı. Sonra çamlık bir yere düştüler. Çamları kaplan yaramazdı. Ortalık çam, yaban nanesi, yarpuz kokuyordu. Su çağıltıları ortalığı dolduruyordu. Yusufçuk kuşu durup durup ötüyordu.
Cabbar:
"Şahinin kayasına geliyoruz herhalde," dedi.
Horali:
"Öyle," diye konuştu. "Yarın sabah Kalaycının ordayız. Konurdağmda, Göğcepınarm başında bekleyecekler bizi."
Memed, dişlerini sıkarak:
"Yaa?" dedi. Sonra kendisini tuttu.
Bir türlü, Kalaycının kendisine tuzak kuruşunun sebebini bulamıyordu. Kafası karmakarışıktı. Abdi Ağa geliyordu aklına. Abdi Ağayla da Kalaycıyı bir araya getiremiyordu.
Kayranlının tepesinde bir ala gün açıldı. Sisler topraktan, ağaçlardan yavaş yavaş kalkıyordu ki Konurdağma geldiler. Horali:
"Siz dinlenin. Ben önden gideyim de haber vereyim."
341
"Sen git," dediler, bir ağaca bellerini verip oturdular.
Memed:
"Çete bize yaylım ateşi mi açacak dersin Cabbar?"
Cabbar:
"Yok canım," dedi. "Bize kuzular yedirtmeden öldürmezler."
Memed:
"Doğrusun. Cesaret edemez Kalaycı bizimle bir müsademeye. Duyduğumuz, bildiğimiz Kalaycıysa o, tüfeğimizi alıp, bizi sofra başında öldürmek ister. Kolay. Ama bizi neden öldürmek istediğini anlamıyorum."
Cabbar:
"Kolay," dedi. "O Ali Safa Beyin adamıdır."
Memed:
"Eeeee?"
Cabbar:
"Ali Safa Bey de..."
Memed:
"Yok canım," dedi.
Cabbar:
"Senin de aklına şaşayım Memed," dedi. "Onlar biribirleri-
nin itidir. Anladın mı?"
Memed:
"Anladım. Demek Abdi, ha?"
Cabbar:
"Başka türlü olamaz."
Öğleden az önceydi ki vakit, Horali döndü geldi.
Kalktılar. Göğcepmara doğru yürüdüler.
Göğcepmarın alt yanma vardıklarında, uzaktan Kalaya göründü. Yaklaştı. Kendini kolladığı belliydi.
Memed, kendini yere attı. Yere atar atmaz da Kalaycıya doğru kurşunu döşendi.
Arkadan, "vay anam," diye bir ses geldi. Memed, bir ara döndü, baktı ki Cabbar Horaliyi vurmuş, Horali tepinip durur, kanlar içinde belenin
Cabbar:
"Eyi ettim," diye bağırdı. "Sonuna kadar bekledim. Söylesin de tatlı canını kurtarsın, diye."
342
Memed:
"Kalaycı yitti," diye hayıflandı. "Acele sıktım. Vuramadım gibime geliyor."
Sonra sesinin var gücüyle bağırdı:
"Kalaycı! Puştluk etme! Sende zerre kadar erkeklik varsa çık karşıma. Korkma. Ali Safanm iti. Kasap! Puşt kasap! Çık karşıma."
Cabbar da bağırıyordu:
"Kaçar mı sandın bizi? Çıksana erkeksen."
O taraftan hiç ses şada gelmiyordu.
Az sonra, dört yandan gelen bir kurşun yaylımı içinde kaldılar.
Memed gülerek:
"Yüreklendi Kalaycı," dedi. "Gösteririm ona."
Çarpışma, gece yarısına kadar sürdü.
343
20
Abdi Ağayla Ali Safa Beyin isteği üzerine Kalaycının İnce Memede kancıkçasına pusu kurduğu, İnce Memedin bu pusudan burnu kanamadan kurtulduğu, üstelik de Kalaycıyı yaralayarak, iki arkadaşını vurduğu, Kadirliden Kozana, Ceyhandan Adanaya, Osmaniyeye kadar bütün Çukurovada duyuldu.
Çokurovada, Toroslarda İnce Memedin macerası büyütülerek dilden dile dolaşıyordu. Herkes İnce Memedden yanaydı. Dağlar halkı, yayılan macerasından dolayı İnce Memedi bütün düşmanlarına karşı, her tehlikeyi göze alarak koruyabilirdi. Ama ne pahasına olursa olsun.
"İnce Memed mi?" diyordu. "İnce Memed dedikleri de bir sabi çocuk. Ama tepeden tırnağa yürek... Anasının kanını Abdi Ağada koymayacak. Ali Safa Beyde de Vayvay köyünün ahım koymayacak."
İnce Memedle Kalaycı kavgası daha çok etkisini Vayvay köyünde gösterdi. Haberin köye geldiği gün vakit akşamdı. Herkes işini gücünü bırakıp meydanlığa toplandı. Köylü seviniyordu. Köylü, bir arka bulmuştu artık. İnce Memed gibi bir arka... Köylü coşmuştu. Herkes İnce Memed üstüne bir şeyler uyduruyordu. Az zaman içinde İnce Memed destanlaşıverdi. Öyle çok kahramanlıklar, öyle çok olaylar uydurdular ki İnce Memed için, on insan ömrü bunları yapmaya yetmezdi. Ama, köylü bunları düşünecek halde değildi. Düşmanlarının, Kalaycının karşısında İnce Memed! İki yıldan beri Kalaycınm korkusundan köylerinden çıkamıyorlardı. Ali Safa Bey tarlalarını ha
344
bire ellerinden alıyordu. Kasabaya gidip haklarını koruyamı-yorlardı. Altı ay daha geçse bütün tarlaları Ali Safa Beyin olacaktı. Köle olacaklardı.
Koca Osman, alanın ortasındaki mermer taşın üstüne oturmuş:
"İnce Memed, şahinim. İnce Memed, şahinim," diyor boyuna. Başka hiçbir laf etmiyor. Durup durup, "İnce Memed, şahinim!" diyor.
Koca Osman incecik, kısa boylu, köse sakallı, çenesinde ancak on beş kadar ağarmış sakalı olan, yeşil, çekik gözlü, seksen yaşında bir aksakaldı. On tane yetişkin oğlu vardı.
Oğulları, köylüler dört bir yanını almıştı. Ne söyleyeceğini bekliyorlardı. Koca Osman, son bir kez daha, "İnce Memed, şahinim!" dedikten sonra ayağa kalktı:
"Şahinim soygunculuk da yapmazmış, öyle mi?" diye sordu.
"İnce Memed soygunculuk yapar mı hiç?" diye konuştu köylüler.
Koca Osman:
"Atımı çekin oğullarım. Köylüler, siz de aranızdan para toplayın. Ben, şahinime gideceğim. Şahinime dağlarda para gerek olur. Herkes ne kadar verebilirse, o kadar versin."
Gün ışır, Çukurova toprağından çiyler kalkar, buğulanırken, Koca Osman atını mavi dumana batmış Torosa doğru doldurdu.
"İnce Memed, şahinim!"
Değirmenoluk köyüne üç günde ancak gelebildi. Köyde attan indiğinde bayılacak kadar yorulmuştu. Atının başını çekerek, topal topal köyün içine yürüdü. Sonra, köyün orta yerinde kan tere batmış atıyla durdu.
Derin derin soluk aldı. Şaşkın bir hali vardı.
Köyün çocukları oyunlarını bırakıp, orta yerde kalakalmış, boyuna soluyan yaşlı adama şaşkınlıkla baktılar. Koca Osman başını kaldırdı:
"Çocuklar," dedi, "gelir misiniz buraya?"
Çocuklar koşuştular.
Yaşlı adamın boynu köpük içinde kalmış atı, sağ ayağını karnına doğru çekmişti. Geri indirdi.
"Gül Alinin evi nerede?"
345
Çocukların en dikçesi atıldı:
"O çoktan ölmüş. Ben yokmuşum daha..."
"Ya İnce Memedin?"
Dikçe çocuk:
"Ohhooo bre emmi sen de!.."
Koca Osman kızıp gürledi:
"Noolmuş, bre oğlum, bana?"
Çocuk:
"İnce Memed eşkıya oldu. Duymadın mı?"
Koca Osman:
"Ben, ne bileyim yavru! Ben Çukurovalıyım. İnce Memedin hiç akrabası, anası babası yok mu?"
Çocuk bir "cık" yaptı.
Koca Osman:
"Kime misafir iner köye indiğinde?"
Çocuk:
"Durmuş Ali Emmime."
Koca Osman:
"Demek eşkıya oldu İnce Memed?"
Çocuk:
"Eşkıya oldu ya. Ağamızı öldürdüm diye, geldi köye, babasının malını dağıtırmış gibi de Ağamızın tarlasını köylüye dağıttı. Yaa emmi! Çakırdikenliği de yaktırdı. Ağamız onu öl-dürtecek. Onu hiç kimse sevmez bu köyde. Bir Durmuş Ali Emminin avradı sever. Ağamız, onu da köyden kovacak."
"Durmuş Alinin evi nerede oğul?"
Çocuk başıyla işaret etti:
"İşte o!"
Koca Osman atının başını çekti, Durmuş Alinin evinin önüne gelince:
"Tanrı misafiri," diye bağırdı.
Don gömlek, yaka bağır açık Durmuş Ali, beli iki büklüm, dışarı çıktı. Sütbeyaz sakalı dizlerine değer gibiydi:
"Tanrı misafiri hoş geldi," dedi. "Başım üstünde yeri var."
Atının başını tuttu, ahıra çekti.
İçerde büyük bir ateş yanıyordu. İçerisi saman, hamur, ^ zek kokuyordu.
346
Durmuş Ali geldi, karşısına oturdu.
"Merhaba bakalım," diyerek kocaman, paslı tabakasını Koca Osmanın önüne attı.
Koca Osman eğilerek:
"Beri gel! Beri gel hele. Kulağını bana ver," diye Durmuş Aliye doğru uzandı. "İnce Memedden haberin var mı? Nerelerde olur o?" diye yavaşça korkarak sordu.
Durmuş Ali gürültüyle güldü:
"Ne diye korkarak sorarsın İnce Memedi? Yok bir şey."
Koca Osman:
"İnce Memed," dedi, "benim şahinim. Ben ne bileyim. Ben onu aramaya geldim."
Sonra, onu niçin aradığını, ne istediğini uzun uzun anlattı. Bu arada konuşmaya Durmuş Alinin karısı da kulak misafiri oluyordu.
Koca Osman sözünü:
"İnce Memed, şahinim," diye bitirdi gene. Diline pelesenk etmişti bunu.
Kadın:
"İnce Memed, şahinimiz," dedi. "Görürsünüz, yakında o kel Abdiyi öldürür. Gelir tarlasını da dağıtır. Bu namussuz köylü ne etti yavruma? Neler etti İnce Memedime kardaş! O günler gelsin, çıkacağım meydan yerine, ağzımı açıp, yumacağım gözümü. O namussuz köylüye, o yavrumu tedirgin eden eyilik bilmezlere ben bilirim söyleyeceğimi. Ben bilirim o zaman. Sen de git kardaş, git söyle İnce Memedime. Benden de selam söyle. Öldürsün o Ali Safa Beyi de. Öldürsün o gavuru da. Kalaycının da kellesini kessin, göndersin Çukurovaya. Teyzen böyle böyle söyledi de. Duydun mu kardaş?"
Durmuş Ali:
"Allasen avrat," dedi. "Dur azıcık, nolursun. Şu kardasın işini görelim."
Kadın sertçe:
"Sen de!.." dedi.
Durmuş Ali:
"Ne sen de?.." diye sordu.
Kadın:
347
"Topal Ali zaten Memedin yanına gidecek. Çiçekli deresin-deymiş Memed. Kardaşı da yanına katarız."
Koca Osman:
"Uzak mı ora?" diye korkuyla sordu.
Kadın:
"Uzakça," dedi.
Koca Osman:
"Ben öyleyse, bu gece burada kalayım da, öyle gideyim."
Kadın:
"Bu gece kal kardaş," dedi. "Ben de Topalı bulduruyum. O, Abdinin kahyası oldu ya... Topal gene bizim. Olsun varsın."
Durmuş Ali, gözlerini belerterek karısına baktı. Kadın sustu.
Bir de baktılar ki, Koca Osman sırtını duvara iyice dayanmış, başı da bir yana sarkmış uyuyup durur.
Durmuş Ali gülümsedi. Kadın da gülümsedi:
"Fıkara ne kadar da yaşlı," dedi kadın. "Kim bilir kaç gündür at üstünde!"
Durmuş Ali:
"Kim bilir!" dedi.
348
21
Çiçeklideresinin tepesine doğru incecik bir çiğirden çıkıyorlardı. Sabahtan beridir ki Koca Osman boyuna Topal Aliye soruyordu:
"Şahinim nasıl bir adam?"
Her soruşunda da Topal Ali anlatıyordu:
"Kocaman ala gözleri var. Saçları diken diken. Yüzü acı. Çenesi ince, rengi yanık, boyu orta, kurşunu iğnenin deliğinden geçirir, atik, yiğit. Korkmaz. Öleceğini bile bile yürür."
Koca Osman:
"Yaa?" diyor, sonra da düşüncelere dalıyordu.
"Peki," dedi, Koca Osman, "şahinim bu dağın tepesinde mi saklanır her zaman?"
Topal Ali:
"Yok," dedi. "Bu yıl burada kalacak herhalde. Kasabaya yakındır Çiçeklideresi..."
Koca Osman:
"Yaaa?"
Topal Ali:
"Hani Hatçe hapiste. Şahitler döndüler ya, hükümet gene bırakmadı Hatçeyi."
Koca Osman:
"Vay şahinim!"
Topal Ali:
"Öyle oldu işte."
Sonra yemyeşil bir alana geldiler. Alanı kırpılmış gibi kısa-
349
cık otlar sarmıştı. Gökte güz bulutları kaynıyordu. Aklı karalı bulutlar.
Koca Osman:
"Şahinime daha ne kadar var?"
Topal Ali, bir yamacı gösterdi. Yamaç kayalık, ormanlıktı.
"İşte orada."
Koca Osman:
"Dünya gözüyle şahinimi görüyüm de..."
Topal Ali:
"Gör," dedi.
Akşama doğruydu ki, ormanı yararak, bir yer damına geldiler. Topal Ali ay ıslığını çaldı. Cabbar, damın üstünde göründü.
Topal Ali:
"Cabbar!" diye bağırdı.
Cabbar içeriye seslendi:
"Memed kardaş, bak kim geliyor!"
Memed de damın üstüne çıktı.
"OhhoooL" Ali Ağa! Hoş geldin!"
Kucaklaştılar.
Ali:
"Kusuruma kalma Memedim," dedi. "Seni çok aradım. Verecek haberlerim vardı. Yetiştiremedim. Kalaycının pususundan iyi ki kurtuldunuz. Demek o kahpe dölü Horali!.. Hiç um-mazdım ondan. Onu bostan bekçiliğinden bilirdim."
Bunlar böyle konuşurlarken Koca Osman arkada öyle dikilmiş, yüzünde bir gülümseme, duruyordu. Atı arkasmdaydı. Her zamanki gibi sağ ayağını karnına çekmişti. Atm tüyleri domur domur olmuştu. Islanmıştı.
Memed usuldan Topala sordu:
"Bu da kim?"
Topal:
"Ta aşağıdan, Vay vay köyünden olurmuş... Sana şahinim deyip durur."
İnce Memed, ona doğru ağır ağır yürüdü, yanına vardı, elini uzattı:
"Hoş geldin emmi!"
350
Koca Osman:
"Hoş bulduk yavru. Yoksa şahinim sen misin?"
"Kim?"
"İnce Memed."
Memed hafiften utanarak gülümsedi:
"Benim."
Koca Osman hızla, kendinden beklenilmeyecek bir çeviklikle Memedin boynuna sarılıp öpmeye başladı.
"İnce Memed, şahinim!"
Hem öpüyor, hem ağlıyordu.
Cabbar geldi, ihtiyarı Memedden ayırdı. İhtiyar oracığa bir taşın üstüne oturdu, yüzünü elleri arasına aldı. "İnce Memed, benim şahinim!" Cabbar yeniden geldi, onu oradan kaldırdı, içeri götürdü. İçeriye boydan boya ayı postları serilmişti. Duvarlarda fişeklikler, bombalar, mavzerler asılıydı.
Oturduktan sonra yaşlı kişi_duruyor duruyor:
"İnanamıyorum yavrum. Gözlerime inanamıyorum. Gerçekten şahinim sen misin?"
Memed her söyleyişinde kızarıyor, bozarıyordu.
"Gerçekten sen misin?"
Memed.
"Kusura bakma emmi. Dağbaşı. Kahve yok," dedi.
Koca Osman:
"Şahinimin canı sağ olsun."
Memed, biraz dolmuş, yanaklarına hafif bir kızıllık gelmişti. Kara bıyıkları uzamıştı. İncecikti. Yüzü daha sertleşmiş, her dakika dövüşe hazır, atıldı atılacak bir hal almıştı. Daha yanmış, kararmış, kavrulmuştu. Boyu da eskisinden daha uzun görünüyordu.
Topal Ali:
"Ben görmeyeli..." dedi.
Cabbar:
"Allah Çiçeklideresi köyünün yokluğunu vermesin. Besleyip duruyorlar bizi. Memed, Çiçeklideresinin hem ağası, hem hakimi, hem hükümeti. Çiçeklidereliler hükümete gitmiyorlar gayri. Her işi Memed görüyor. Memed de bir adil ki... Sen görmeyeli işler böyle işte."
 

Yaşar KEMAL-İnce Memed 1 (S. 326-350) 

 

188
0
0
Yorum Yaz